strona wrocławskiego osiedla HUBY

Forum | Zdjęcia | Galeria handlowa
RADY OSIEDLIsmall logo

PRAWNE ASPEKTY FUNKCJONOWANIA RAD OSIEDLI

  • Licz
    • relacje
    • relacje
  • Najważ

Jakie zadania realizuje rada osilowa Praco należy do kompetencji rady osiedla?

13 marca 2005 roku dokonaliście Państwo wyboru osób, które będą miały zaszczyt reprezentować Państwa interesy w nowych radach osiedli przez 4 kolejne lata. POdstawowe okręslenie odnoszące sięRady osiedli są samorządowymi jednostkami pomocniczymi.

Samorządowe jednostki pomocnicze,  to  podstawowe określenie odnoszące się rad osiedli, które podobnie jak sołectwa, dzielnice, a w niektórych przypadkach także miasta położone na terenie danej gminy, mogą być powoływane do życia przez rady gminne (art. 5 ustawy o samorz. gm.).

Jednostki pomocnicze stanowią terytorialną i organizacyjną miniaturę gmin, ze wszystkimi tego rozwiązania konsekwencjami. Mają więc własne terytorium, mieszkańcow

Podstawowy zakres kompetencji rad osiedli dotyczy trzech obszarów działań

Jakimi sprawami mogą zajmować się radni osiedlowi, jakie mają kompetencje, gdzie znajduje się umocowanie prawne dla podejmowanych przez nich działań?

W przypadku wrocławskich gminnych jednostek pomocniczych wykaz kompetencji zawiera statut tych jednostek obowiązujący od stycznia 2004 r. - uchwała Nr  XIII//405/03 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 16 października 2003 r. (pdf). W art. 6 wymienia zadania rad osiedli. Są to:

Do zadań Osiedla należy:

  • wspieranie działań:

    • na rzecz poprawy warunków życia i zamieszkiwania mieszkańców

    • na rzecz samorządności lokalnej,

    • innych organizacji społecznych i jednostek organizacyjnych miasta
  • składanie wniosków do organów miasta w sprawach ważnych dla mieszkańców, w tym:
    • w sprawach organizacji terytorialnej osiedla (łączenie, zmiana granic itp), przejęcia mienia komunalnego,
    • w sprawach budżetu miasta,
    • lokalizacji instytucji kultury, oświaty, ośrodków rekreacji, sportu,
    • organizacji opieki zdrowotnej,
    • profilaktyki uzależnień od alkoholu
    • ochrony środowiska, zieleni
    • komunikacji zbiorowej, organizacji ruchu
    • bezpieczeństwa i porządku,
    • przeznaczenia terenów w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego,
  • opiniowanie:
    • lokalizacji szkół podstawowych, placówek oświatowych,
    • instytucji kultury,
    • publicznych zakłądów opieki zdrowotnej,
    • ośrodków sportu i rekreacji,
    • zmian w komunikacji zbiorowej
    • przeznaczenia do wynajmu lokali użytkowych,
    • rozmieszczenia targowisk,
    • wydawania zezwoleń na sprzedaz alkoholi,
    • decyzji w sprawach związanych z ochroną sorodwiska (np. lokalizacji punkow skupu złomu, lokalizacji nadajników telefonii komórkowej, budowy stacji paliw itd)
    • sposobu działanosci organów i jednostek organizacyjnych miasta na terenie osiedla, (takze sposobu wykoniania budżetu w części dotyczącej osiedla)
    • realizacji inwestycji celu publicznego oraz remontów lokalnych obiektów uzytecznoci puyblicznej,
  • uczestniczenie w pracach Rady Miejskiej i komisji problemowych oceniających realizację zadań publivznych
Uprawnienia (art. 5 ust. 3): Rada osiedla ma nieograniczony w zakresie obowiązujących przepisów prawa dostep do wszelkich materiałów i informacji znajdujących się w posiadaniu jednostek organizacyjnych Miasta.

W 2005 r. we wspólnej akcji koordynowanej przez RO Huby, rady kilku wrocławskich osiedli wystąpiły  z pismem do Przewodniczącego Rady Miejskiej Wrocławia z propozycją wprowadzenia do statutu miasta zapisów jednoznacznie określających nie tylko uprawnienia lecz także konsekwencje nieudzielania radnym osiedlowym należnych im informacji. 6 lipca 2005. do RO Huby zostało wysłane pismo (BRM-0122/663/2005) w którym Przewodniczący Rady Miejskiej informuje o przekazaniu sprawy do wyrażenia opinii i zajęcia stanowiska do Komisji Ds. Osiedli Rady Miejskiej Wrocławia.

a)     tworzenia, łączenia i likwidacji oraz zmiany granic Osiedla,

b)     budżetu Miasta na etapie przygotowywania jego projektu,

c)     wydzielania mienia komunalnego celem przekazania Osiedlu do zarządzania,

d)     lokalizacji  na obszarze Osiedla instytucji kultury i placówek oświatowych oraz ośrodków rekreacji i sportu o charakterze lokalnym,

e)     organizacji opieki zdrowotnej o zasięgu lokalnym,

f)       przeznaczenia terenów w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego Miasta, w tym zwłaszcza  lokalizacji celów publicznych,

g)     komunikacji zbiorowej na obszarze Osiedla oraz połączeń z innymi osiedlami,

h)     zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, a zwłaszcza lokalizacji na terenie Osiedla posterunków Policji,

i)        profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu, w tym zwłaszcza liczby punktów sprzedaży alkoholu oraz zasad ich usytuowania na obszarze Osiedla,

j)       zmiany organizacji ruchu lokalnego mających na celu jego usprawnienie, wprowadzenie ograniczeń w ruchu i form poprawy bezpieczeństwa pieszych,

k)      ochrony  środowiska, zakładania i utrzymania zieleni miejskiej oraz wprowadzania form ochrony przyrody na obszarze Osiedla,

5) opiniowanie  na wniosek  organu lub jednostki organizacyjnej Miasta:

a)     projektów uchwał w zakresie zamiaru likwidacji, łączenia lub przekształcenia jednostek organizacyjnych o charakterze lokalnym, takich jak:

·         szkoły podstawowe i placówki oświatowe,

·         instytucje kultury w tym filie biblioteczne i domy kultury,

·         publiczne zakłady opieki zdrowotnej,

·         ośrodki rekreacji i sportu, b)     projektów uchwał, zarządzeń i decyzji w zakresie:

·         zmian w funkcjonowaniu komunikacji zbiorowej na obszarze Osiedla,

·         przeznaczenia do wynajmu lokali użytkowych na cele działalności usługowej lub handlowej poza strefą centrum,

·         rozmieszczenia targowisk,

·         wydawania zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych,

6) opiniowanie decyzji w zakresie ochrony środowiska zgodnie z przepisami Prawa ochrony środowiska,

7) wyrażanie opinii o działalności organów i jednostek organizacyjnych Miasta na obszarze Osiedla, w tym zwłaszcza wykonania budżetu Miasta w części dotyczącej Osiedla i obsługi Osiedla przez jednostkę organizacyjną Miasta wskazaną  przez Prezydenta,

8) wyrażanie opinii o realizacji lokalnych inwestycji celu publicznego oraz remontów lokalnych obiektów użyteczności publicznej na obszarze Osiedla,

9) uczestniczenie w pracach Rady Miejskiej i jej organów na zasadach określonych w Statucie Wrocławia,

10) uczestniczenie w pracach zespołów i komisji powoływanych przez Prezydenta lub kierowników jednostek organizacyjnych Miasta dla dokonywania oceny wykonywania zadań publicznych, w tym  zwłaszcza odbioru prac wykonawczych inwestycji  celu publicznego i remontów obiektów użyteczności publicznej o charakterze lokalnym na obszarze Osiedla na zasadach określanych każdorazowo  przez podmiot podejmujący te działania.

  • występowanie do rady miejskiej i zarządu z wnioskami i opiniami dotyczącymi wszelkich funkcji miasta na terenie osiedla,

  • występowanie do zarządu miasta z uzasadnionym wnioskiem o przekazanie składników mienia komunalnego do korzystania i zarządzania nim,

  • dokonywanie oceny pracy jednostek organizacyjnych miasta,

  • opiniowanie projektów zezwoleń na szczególne rodzaje działalności gospodarczej,

  • opiniowanie projektów decyzji o lokalizacji: handlu, usług, rzemiosła,

  • opiniowanie projektu budżetu miasta w części dotyczącej osiedla,

  • uczestniczenie przedstawicieli rady osiedla w posiedzeniach rady miejskiej i jej komisji, jeżeli przedmiotem posiedzenia są istotne sprawy dotyczące osiedla.

Opinia rady jest potrzebna w następujących sprawach:

  • plan szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedla wraz z analizą uciążliwości dla środowiska,

  • zbywanie nieruchomości gruntowych oraz lokali użytkowych,

  • lokalizacja inwestycji,

  • plan rzeczowy i finansowy remontów kapitalnych i budowy: dróg i ulic oraz ich oświetlenia, wodociągów, kanalizacji, zaopatrzenia w energie elektryczną i cieplną, budynków komunalnych; terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych, zieleni komunalnej,

  • przeznaczenia pustych lokali użytkowych,

  • zmiana w rozkładzie jazdy środków komunikacji miejskiej, przebiegu przez teren osiedla tras komunikacyjnych i rozmieszczenia przystanków,

  • zmiana przeznaczenia obiektów: oświaty, służby zdrowia, kultury, pomocy społecznej, sportu i rekreacji,

  • rozmieszczenia punktów handlowych, gastronomicznych usługowych i targowych.

Wiedza na temat zasad funkcjonowania rad osiedlowych jest stosunkowo niewielka, co po części wynika z nadania im jedynie znaczenia organu opiniodawczego dla działań podejmowanych przez miasto (gminę). Rady osiedli nie są tworem organizacyjnym mocno zakorzenionym w naszym życiu społecznym, podobnie zresztą jak i samorząd terytorialny. Pierwsza rada osiedlowa powstała we Wrocławiu w 1991 r. na fali zmian wywołanych przez ustawę o samorządzie terytorialnym. Ustawa ta ustaliła w marcu 1991 roku likwidację istniejących od 1956 roku terenowych organów władzy państwowej - Dzielnicowych Rad Narodowych i zezwoliła na powołanie przez gminy w ich miejsce samorządowych jednostek pomocniczych m.in. osiedli. (patrz: wrocławskie dzielnice)

Następne rady powołano do życia w latach 1992-1993. Od 1993 roku istniały już 32 rady osiedli, a w roku 2004 było ich już 47 .

e istniały do marca 1991 roku, kiedy to reforma samorządowa ustaliła ich likwidację, a gminom pozwoliła powołać jednostki pomocnicze m.in. osiedla.

Był to zwiastun zmian jakie zapoczątkowała ustawa o samorządzie terytorialnym uchwalona przez Sejm w 1990 roku, zmian wynikających z przyjęcia w praktyce do realizacji zasady subsydiarności (pomocniczości) samorządu terytorialnego.

Rady Osiedli zastąpiły  Dzielnicowe Rady Narodowe, które od 1956 roku były terenowymi organami władzy państwowej prowadzącymi niezależną politykę komunalną, mieszkaniową, spraw wewnętrznych, przemysłu i handlu oraz zdrowia.

- przepisy nie pasujące do rad osiedli )przepiso liczebości rad osiedli 9art. 17 ustawy o samorzadzie gminnym) ale juz kwestie przewodniczącego i liczby wiceprzew sa regulowane inaczej (1 wiece  a nie 1-3) Zwoływanie sesji (raz na kwartał) rady raz na

kontrowersyjne pozostaja przepisy o zatrudnieniu (art. 24-a f zatrudnienie, oświadczenia majątkowe 24 h -m

KOntrola art. 18a

art. 35 ... statut -40

kontra asygnata 46

48 mienie

Zastąpiła ona

Co wiećej rady osiedli nie Niestety, pomimo upływu kilku kadencji rad, nie udało się przekazać im kompetencji decyzyjnych. Jedynym pozytywnym przykładem jest przejście pod nadzór wybranych osiedli strażników osiedlowych.

Określenie "jednostka pomocnicza" tworzy pewnego rodzaju iluzję powiązania rad osiedli z urzędem miasta. Radny osiedlowy jest tylko przedstawicielem mieszkańców osiedla przed urzędnikami miejskimi ze wszystkimi konsekwencjami wynikającymi z tak określonej zależności. Zaznaczyć należy, że współpracę radnych osiedlowych i miejskich kształtują już całkiem odmienne relacje. Rady stanowią jednostkę pomocniczą samorządu terytorialnego i stanowi wyłącznie organ opiniodawczy a nie wykonawczym. Do kompetencji rad osiedli należy (art. 6 statutu osiedli):

 

3Borek

Prawne podstawy działalności wrocławskich rad osiedli

Podstawowe reguły prawne dotyczące działalności rad osiedli zawierają dwa akty prawne: ustawa o samorządzie gminnym - t.j. Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591. oraz uchwały RM Wrocławia od Nr XIII/399/03 do Nr XIII/445/03 w sprawie nadania statutów wrocławskich osiedli (aspekty finansowe omówiono w odrębnej części serwisu).

Zanim przejdziemy do omówienia przepisów prawnych regulujących działalność osiedli warto zwrócić uwagę na dwie kwestie:

  • jednostki pomocnicze w praktyce podporządkowane są regulacjom wynikającym z ustawy o samorządzie gminnym ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami i paradoksami,

  • w roku 2003 dokonano zmian w statucie wrocławskich rad osiedli tak aby wprowadzone zmiany odpowiadały zasadom prawidłowej legislacji, a przede wszystkim aby nie występowały zbędne powtórzenia przepisów zawartych w ustawie o samorządzie gminnym.

prawne aspekty funkcjonowania rady osiedla

Powstanie i kompetencje osiedli - jednostek pomocniczych samorządu terytorialnego - określa ustawa z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95); tekst jedn. z dnia 11 grudnia 1995 r. (Dz.U. z 1996 r Nr 13, poz. 74 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 10 ustawy z 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 1126). 

Powstanie osiedla

Konstytuujący dla powstania osiedli jest  zapis art. 5 ust 1-4. Zgodnie z art 5 ust. 2 - jednostkę pomocniczą samorządu terytorialnego tworzy rada gminy w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy (art 5. ust. 2). W myśl art. 5 ust 1 gmina może tworzyć następujące jednostki pomocnicze (dalej  - jp): sołectwa, dzielnice, osiedla, jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto, inne (katalog nazw i odpowiadających im typów jedn. pomocniczych samorządu terytorialnego, nie jest zamknięty).

Organizacja osiedla

Zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej (jp) określa statut gminy (art.5 ust.3). Zapis ten powtarza art. 35 ustawy: Organizację i zakres działania jp określa rada gminy odrębnym statutem. Statut może przewidywać powołanie jednostki niższego rzędu w ramach jp. Organy gminy mogą wydawać przepisy gminne w zakresie wewnętrznego ustroju gminy oraz jp (art. 40). Dzielnice i osiedla opierają swoją działalność o nadany im:

Organy dzielnicy, osiedla

 organy dzielnicy (osiedla)

organy sołectwa

uchwałodawcze

rada lub ogólne zebranie mieszkańców

zebranie wiejskie

wykonawcze

zarząd  i przewodniczący

sołtys

wyk. wspomagające

rada sołecka

ochrona prawna przysługująca funkcjonariuszom publicznym

przewodniczący zarządu

sołtys

Liczbę członków rady dzielnicy osiedla określa art. 17 ustawy, a zasady i tryb przeprowadzenia wyborów określa rada gminy. Zarząd wybierany jest zgodnie z art. 28 ustawy. Przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu. Diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. Rada gminy może ustalić diety i zwrot kosztów podróży dla: przewodniczącego organu wykonawczego jp samorządu; członków organu wykonawczego jp; członków rady dzielnicy (osiedla); rady sołeckiej.

Gospodarka finansowa i mienie komunalne

Gospodarka finansowa jp jest ściśle powiązana z budżetem gminnym. Art. 51 ust. 3 stanowi, że w ramach statutu gminy mogą być określone uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy. Ten powinien być uchwalony do końca roku poprzedzającego rok budżetowy. Projekt powinien być przedłożony radzie gminy najpóźniej do 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy. W przypadku rad osiedli wrocławskich  -  występują one do końca kwietnia (art. 3 pkt 4 ) z propozycjami dofinansowania zadań z budżetu miasta. Mienie komunalne - jp zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz zarządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym w statucie. Statut określa również zakres czynności podejmowanych samodzielnie przez jp w zakresie przysługującego jej mienia.

Zadanie prawa szczegółowego regulującego  gospodarkę finansową w odniesieniu do statutów osiedli, ma uchwalona 16 października 2003 r. uchwała RM Wrocławia w sprawie zasad podziału środków finansowych na działalność osiedla (uchwała nr XIII/394/03 - pdf). Wprowadza ona:

  1. zasadę wyodrębnienia środków finansowych na działalność osiedli w budżecie Miasta,

  2. możliwość finansowania ze środków osiedli zadań własnych Gminy,

  3. możliwość finansowania ze środków osiedli zadań z zakresu użyteczności publicznej, innych niż zadania własne Gminy  - po uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji Budżetu i Finansów RM,

  4. strukturę finansowania budżetu osiedli z podziałem na działalność administracyjną i pozostałą w proporcji 30%/70%,

  5. możliwość zwiększenia wydatków administracyjnych o dodatkowe 10% (10 pkt proc. - niestety uchwała zawiera w tym miejscu istotną nieścisłość),

  6. zasadę podziału środków pieniężnych budżetu Miasta pomiędzy 4 grupy rad osiedli w zależności od ekstensywnego wskaźnika - liczby mieszkańców w przedziałach liczebności: do 4 tys. mieszkańców włącznie; od 4 tys. do 10 tys. włącznie; od 10 tys. do 20 tys. włącznie; powyżej 20 tys. mieszkańców.

Wyjątki z odpowiedzialności prawnej

Płatna protekcja

Art. 230 kodeksu karnego: Kto, powołując się na swoje wpływy w instytucji państwowej lub samorządu terytorialnego, podejmuje się pośrednictwa w załatwieniu sprawy w zamian za korzyść majątkową lub jej obietnicę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Obowiązek powiadomienia o przestępstwie

Art. 304 § 2 kodeksu postępowania karnego: Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuraturę lub policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.

Niedopełnienie obowiązku

Art. 231 kodeksu karnego:

§ 1. Funkcjonariusz publiczny, który przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat.

§ 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat.

§ 3. Jeżeli sprawca czynu (...) działa nieumyślnie i wyrządza istotną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Komentarze prawnicze

 "Niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 304 § 2 przez funkcjonariusza publicznego stanowi przestępstwo niedopełnienia obowiązku służbowego (art. 231 k.k.)" - "Kodeks postępowania karnego. Komentarz", Ryszard A. Stefański, 1998 r. (str. 43),   "Niedopełnienie obowiązku prawnego przewidzianego w art. 304 § 2 może stanowić przestępstwo z art. 231 § 1 k.k." -  "Polskie postępowanie karne", Tomasz Grzegorczyk, Janusz Tylman (str. 569).   "Statuowany w art. 304 § 2 obowiązek powiadomienia o przestępstwie ciążący na instytucjach wynika z zasady współdziałania wszystkich władz państwowych w zwalczaniu przestępstw" - "Komentarz do kodeksu postępowania karnego", Feliks Prusak, 1999 r. (str. 854).  "Obowiązek ten (zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa) ciąży na kierownikach instytucji i jej samodzielnych jednostek organizacyjnych oraz na osobach zobowiązanych do zawiadomienia na podstawie podziału czynności. Niespełnienie tego obowiązku pociąga za sobą odpowiedzialność karną z art. 231 § 1 - 3 k.k." - "Proces karny. Zarys systemu", Stanisław Waltoś, 2001 r. (str. 236). (A.Ł.)

 

Stwybrane akty prawne

alt

prawo o dostępie do informacji o środowisku (PDF)

  • prawo o opłatach za informacje o środowisku  (PDF)

  • w sprawie stawek opłat za udostępnianie informacji o środowisku (PDF)

  • wzór wykazu danych o środowisku (PDF)

  • o dostępie do informacji publicznej (PDF)

  • prawo o spółdzielniach mieszkaniowych (PDF)

  • prawo o własności lokali (PDF)

  • prawo o gospodarce nieruchomościami (PDF)

  • o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (PDF)

  • prawo budowlane (PDF)

  • w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (PDF)

  • o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (PDF)

  • o pracowniczych ogrodach działkowych (PDF)

  • o wychowaniu w trzeźwości... (PDF) - projekt zmian (PDF)

  • prawo o stowarzyszeniach (PDF)

  • o rachunkowości stowarzyszeń i fundacji (PDF)

  • o zatrudnieniu socjalnym - projekt - (PDF)

  • o działalności pożytku publicznego i wolontariacie - projekt - (PDF)

  • Porady prawne można uzyskać bezpłatnie:

    • w Biurze Porad Obywatelskich przy ulicy Szajnochy 12 - tel. 3448439,

    • w biurach poselskich,

    • w Zarządzie Regionu NSZZ "Solidarność" - plac Solidarności 1/3/5 - tel. 7810150,

    • u Rzecznika Praw Obywatelskich w Warszawie - al. Solidarności 77 - tel. 827 62 61 wew. 311,

    • u Miejskiego Rzecznika Konsumentów - ul. Powstańców Śląskich 26 II p. - 36730 21,

    • we Wrocławskim Klubie Federacji Konsumenta - ul. Kotlarska 41 - tel. 3441997.

 

About Us | Site Map | Privacy Policy | E-mail | ©2002-2006 Maciej Borowski