Żaden mieszkaniec UE nie powinien być narażony na hałas o
poziomie zagrażającym zdrowiu lub jakości życia. Poziomy ekspozycji na hałas LAeq w porze nocnej: ekspozycja populacji na hałas o poziomie powyżej 65 dB powinna zostać zlikwidowana; pod żadnym pozorem nie wolno dopuścić na
ekspozycję na hałas o poziomie powyżej 85 dB - DYREKTYWA 2002/49/WE.
Dopuszczalny poziom hałasu w
terenie zabudowanym w porze dziennej wynosi 60 dB (od 6.00 do 22.00); w
porze nocnej - 50 dB.
Z punktu widzenia kolejności i
zakresu podejmowanych działań w celu ograniczenia hałasu istotne jest
wyznaczenie tzw. wartości granicznych hałasu (Rozporządzenie Ministra
Środowiska z dnia 9 stycznia 2002 r. w sprawie wartości progowych poziomów
hałasu - Dz. U. 2002 nr
8 poz. 81). Przekroczenie wskazanych w rozporządzeniu poziomów hałasu
powoduje zaliczenie obszaru do kategorii terenu zagrożonego hałasem.
Dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem
dźwięku A w dB*
| Lp. |
Przeznaczenie terenu |
drogi lub linie kolejowe - źródło hałasu |
pozostałe obiekty i grupy źródeł hałasu |
| pora dnia - przedział czasu
odniesienia równy 16 godzinom |
pora nocy - przedział czasu odniesienia równy 8 godzinom |
pora dnia - przedział czasu
odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia |
pora nocy - przedział czasu
odniesienia równy 1 najmniej korzystnej godzinie nocy |
| 1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
| 1 |
a. obszary A ochrony uzdrowiskowej |
50 |
60** |
40 |
50 |
40 |
50 |
35 |
45 |
| b. Tereny szpitali poza miastem |
65 |
60 |
60 |
50 |
| 2 |
a. Tereny wypoczynkowo-rekreacyjne poza miastem |
55 |
60 |
45 |
50 |
45 |
- |
40 |
- |
| b. Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej |
75 |
67 |
67 |
57 |
| c. Tereny zabudowy związanej ze stałym lub
wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży |
65 |
60 |
60 |
50 |
| d. Tereny domów opieki |
| e. Tereny szpitali w miastach |
| 3 |
a.
Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego |
60 |
75 |
50 |
67 |
50 |
67 |
40 |
57 |
| b.
Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami rzemieślniczymi |
| c. Tereny zabudowy zagrodowej |
| 4 |
a. Tereny w strefie
śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców ze zwartą zabudową
mieszkaniową i koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i
usługowych |
65 |
75 |
55 |
67 |
55 |
67 |
45 |
57 |
| (*) z wyłączeniem hałasu powodowanego przez linie
elektroenergetyczne oraz starty, lądowania i przeloty statków powietrznych; (**) - (czerwony kolor ozn. poziom
graniczny hałasu) |
Stawki kar za przekroczenie
dopuszczalnego poziomu hałasu określa obwieszczenie Ministra Środowiska z 28
października 2002 r. (M.P.
Nr 54, poz. 743). Ich wysokość uzależnia od tego, czy do przekroczenia
doszło w dzień czy w nocy, a także od wielkości nadwyżki decybeli. Płaci się
za każdy dB przekroczenia.
| przekroczenie (przedział) |
dzień |
noc |
| 1 - 5 dB |
8,36 zł |
10,45 zł |
| 5 - 10 dB |
14,63 zł |
17,76 zł |
| 10 - 15 dB |
20,90 zł |
25,08 zł |
| powyżej 15 dB |
31,35 zł |
37,62 zł |
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z
dnia 14 października 2002 r.w sprawie szczegółowych wymagań, jakim
powinien odpowiadać program ochrony środowiska przed hałasem -
(Dz. U. Nr 179, poz.1498 z dnia 29
października 2002 r.) - Kolejność realizacji zadań programu na terenach
mieszkaniowych następuje z uwzględnieniem wskaźnika charakteryzującego wielkość
przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu i liczbę mieszkańców na terenie,
ustalanego w sposób następujący: "Kolejność realizacji zadań programu na
terenach mieszkaniowych (...) ustala się, zaczynając od terenów o najwyższej
wartości wskaźnika M do terenów o wartości wskaźnika M
najniższej. Punktem wyjścia do ustalenia
kolejności realizacji inwestycji jest tzw. współczynnik M, obliczany wg
następującego wzoru:
M = 0,1 m (100,1DL
- 1)
gdzie:
M - wartość wskaźnika,
DL -
wielkość przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu dB,
m - liczba mieszkańców na terenie o
przekroczonym poziomie dopuszczalnym.
Najbardziej skutecznym środkiem na wyciszenie hałasu komunikacyjnego jest
wyprowadzenie ruchu poza miasto. Wybudowanie obwodnicy ma znacznie
zmniejszyć hałas. Jest także mniej kosztowny sposób. - wystarczy
zmniejszyć prędkość. - Przyspieszenie o każde 10 kilometrów powoduje
zwiększenie hałasu aż o sto procent.
Nadmierny hałas, zanieczyszczenie powietrza, spowodowane w konsekwencji
przebudowy arterii komunikacyjnej przez intensywny ruch uliczny, naruszają dobra
osobiste okolicznych mieszkańców. Jednakże nie mogą oni żądać zaniechania tych
naruszeń, jeśli przebudowa podjęta została w ramach obowiązującego porządku
prawnego. Tak uznał Sąd Najwyższy w wyroku z 19 maja 2004 r., który zapadł po
rekordowo długim oczekiwaniu na rozstrzygnięcie. Była to prawdopodobnie
najstarsza sprawa w SN - 18 lat. (Sprawa sygn. I Cr 304/88).
Poziom hałasu mierzony jest nie tylko na ulicach, ale także w domach.
Pomiarów w pomieszczeniach zamkniętych (!) dokonuje Wojewódzka Stacja
Sanitarno-Epidemiologiczna ul. Skłodowskiej-Curie 75/77; 50-369 Wrocław;
tel. 328-30-41 do 49. Podstawą prawną określającą ochronę przed hałasem i
drganiami jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr
75, poz. 690 z 2002 r.) oraz polska norma PN 87/B-02151/02.
§ 323. 1. Budynek i urządzenia z nim związane powinny być
zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą
narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie
stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek
i sen w zadowalających warunkach.
§ 325. 1.
Budynki mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej należy
sytuować w miejscach najmniej narażonych na występowanie hałasu i drgań, a
jeżeli one występują i poziomy ich przekraczają wartości dopuszczalne,
określone w przepisach o ochronie przed hałasem i drganiami, należy stosować
skuteczne zabezpieczenia.
§ 326. 1. Poziom hałasu oraz drgań przenikających do
pomieszczeń w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności
publicznej, z wyłączeniem budynków, dla których jest konieczne spełnienie
szczególnych wymagań ochrony przed hałasem, nie może przekraczać wartości
dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach dotyczących ochrony przed
hałasem pomieszczeń w budynkach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w
budynkach.
Hałas w
pomieszczeniach mieszkalnych nie powinien przekroczyć 40 decybeli w ciągu
dnia. W nocy musi być mniejszy o dziesięć dB. Niestety, nie prowadzi się
stałych badań natężenia dźwięku w domach. Sanepid
wykonuje je tylko wtedy, gdy wpłynie skarga od mieszkańców. Wyniki
pomiarów dają podstawę do podjęcia działań ograniczających hałas w
mieszkaniu np. do żądania od właściciela budynku wymiany stolarki okiennej.
Dopuszczalny poziom hałasu w pomieszczeniach zamkniętych wynikający z PN
| |
dzień (dB) |
noc (dB) |
| Pomieszczenia mieszkalne |
40 |
30 |
| Kuchnie i pomieszczenia sanitarne |
45 |
40 |
| Pokoje w hotelach II kat. i niższych |
45 |
35 |
| Pokoje chorych w szpitalach |
35 |
30 |
| Restauracje |
50 |
50 |
| Sklepy |
50 |
50 |
Odrębnym zagadnieniem jest tzw. hałas pogłosowy. Hałas pogłosowy jest
wynikiem docierania do ucha tego samego dźwięku z różnych stron. Dźwięki te są
opóźnione w czasie, przez co słyszymy je kilkakrotnie. Przy opóźnieniach
czasowych wynoszących 0,5 sekundy lub mniej człowiek ma problem z rozróżnieniem
dźwięków, co odbierane jest jako szum zakłócający.
Hałas pogłosowy, jako jeden z elementów składowych pogorszenia
warunków akustycznych, wymieniony został w Dokumencie interpretacyjnym do
Dyrektywy 89/106/EEC dotyczącej wyrobów budowlanych, Wymaganie Podstawowe nr 5
"Ochrona przed hałasem". W polskich przepisach budowlanych brakuje
zdefiniowanych wymagań w zakresie ochrony przed hałasem pogłosowym.