NORMY ZIELENI W PRAWIE BUDOWLANYM

Obok aktów prawnych prawa miejscowego (uchwał i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzeni) o usytuowaniu zieleni przesądza Rozporządzenie Ministra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690.

W dziale II rozdziale 8 zatytułowanym Zieleń i urządzenia rekreacyjne określone zostały następujące reguły:

§ 39. Na działkach budowlanych, przeznaczonych pod zabudowę wielorodzinną, budynki opieki zdrowotnej (z wyjątkiem przychodni) oraz oświaty i wychowania co najmniej 25% powierzchni działki należy urządzić jako powierzchnię terenu biologicznie czynnego, jeżeli inny procent nie wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

§ 40. 1. W zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę należy, stosownie do potrzeb użytkowych, przewidzieć placyki zabaw dla dzieci najmłodszych i miejsca rekreacyjne dostępne dla osób starszych i niepełnosprawnych, przy czym co najmniej 30% tej powierzchni powinno znajdować się na terenie biologicznie czynnym, jeżeli nie jest to ustalone inaczej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.

2. Nasłonecznienie placyku zabaw dla dzieci powinno wynosić co najmniej 4 godziny, liczone w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 10.00—16.00. W zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się nasłonecznienie nie krótsze niż 2 godziny.

3. Odległość placyków i urządzeń, wymienionych w ust. 1, od linii rozgraniczających ulicę oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m.

Wg europejskich standardów min. ok. 20% powierzchni osiedla powinny zajmować tereny zielone, z tego 25% infrastruktury powinno być przeznaczone dla dzieci, 25% dla młodzieży (w wieku 12-18 lat), a 10-15 % dla osób w średnim i podeszłym wieku.

ŻYWOPŁOTY

Na własnym gruncie można sadzić różne krzewy i drzewa, także żywopłoty, aczkolwiek należy się liczyć z ewentualnymi roszczeniami sąsiadów z tego tytułu. Na podstawie art. 150 kodeksu cywilnego właściciel gruntu może bowiem obciąć i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu (po uprzednim wyznaczeniu terminu do ich usunięcia). To samo dotyczy gałęzi i owoców zwieszających się na cudzy grunt.

W pewnym sensie do żywopłotów, rozumianych jako ogrodzenia, odnoszą się dodatkowo przepisy rozporządzenia ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Paragraf 41 rozporządzenia określa, że ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla ludzi i zwierząt. Zakazuje także umieszczania na ogrodzeniach na wysokości mniejszej niż 1,8 m ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego, tłuczonego szkła i innych podobnych materiałów. Z art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego wynika natomiast, że budowa ogrodzeń od strony dróg, placów i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,2 m wymaga zgłoszenia, a więc podlega kontroli administracyjno-budowlanej.

NORMY ZIELENI W PRAWIE MIEJSCOWYM

Zgodnie z ustaleniami Miejscowego Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta Wrocławia uchwalonego przez Miejska Radę Narodową (uchwała nr XXI/104/88 z dnia 10 czerwca 1988 r. w części opisowej rozdział 12 "Zieleń i rekreacja" ustalono normatyw zieleni należny mieszkańcom Wrocławia:

• zieleń osiedlowa - 8 m² na jednego mieszkańca,
• ogrody dziecięce - 1,5 m² na jedno dziecko.

Jednocześnie powyższa uchwała stwierdza, że najwyższy niedobór zieleni występuje między innymi w dzielnicy Krzyki (str. 75 części opisowej w/w uchwały).

Ponieważ uchwała straciła moc prawną podstwą do oceny normatywów zieleni są albo miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego albo studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania. Uchwała nr XLVII/680/98 z dnia 28 stycznia 1998 r. "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wrocław" pozycja 1.3.4.6 stwierdza, że:

• uznaje się, że intensywność zabudowy jest zbyt duża w zespołach mieszkaniowych blokowych: Kozanów, Gadów, Nowy Dwór, HUBY, Gaj, Południe, Zachód.
• rejon Gaju i HUB uznano za tereny nierozwojowe za wyjątkiem terenu zamkniętego ulicami: Kamienną i Hubską (teren sklepu Elea, dawniej Billa).

STANDARDY OCHRONY ŚRODOWISKA W PRAWIE POLSKIM

Dbałość o przyrodę jest obowiązkiem wszystkich Polaków i bez wyjątku dotyczy ona osób fizycznych jak i wszelkich jednostek organizacyjnych w tym organów administracji publicznej. Na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek zapewnienia warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych dla ochrony przyrody (art. 4 ustawy o ochronie przyrody).

Ustawa o ochronie przyrody wskazuje zakładanie i utrzymanie  zieleni jako zadanie własne gminy (przepis ten powtarza ustawa o samorządzie gminnym). Obowiązek w tym zakresie spoczywa na radzie gminy (art. 78), która winna zapewnić utrzymanie terenów zieleni i zadrzewień w należytym stanie.

Użyte sformułowania: tereny zieleni i zadrzewień odpowiednio oznaczają:

• tereny zieleni - tereny wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie z nimi związanymi, pokryte roślinnością, znajdujące się w granicach wsi o zwartej zabudowie lub miast, pełniące funkcje estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub osłonowe, a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne, jordanowskie i zabytkowe oraz cmentarze, a także zieleń towarzyszącą ulicom, placom, zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom oraz obiektom kolejowym i przemysłowym (art. 5 ust. 21)
• zadrzewienie - drzewa i krzewy w granicach pasa drogowego, pojedyncze drzewa lub krzewy albo ich skupiska niebędące lasem w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, z późn. zm.1)), wraz z terenem, na którym występują, i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu, spełniające cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe (art. 5 ust. 27).

Standardy jakości środowiska mają zapewnić zdrowsze powietrze, czyste wody oraz nieskażoną glebę. Zakłady, które mogą powodować znaczne zanieczyszczenie środowiska lub składników przyrody, muszą uzyskać specjalne zintegrowane pozwolenie; to samo dotyczy poszczególnych instalacji (więcej)

WYBRANE AKTY PRAWNE

	ROZPORZĄDZENIE Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r.w sprawie opłat za (...) usuwanie drzew i krzewów - (Dz. U. z 2003 r. Nr 99, poz. 906)
	ROZPORZĄDZENIE  Ministra Środowiskaw sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew - (Dz. U. z 2003 r. 99, poz. 907)
	ROZPORZĄDZENIE Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie trybu nakładania kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów - (Dz.U. z 2003 Nr 113, poz. 1074)
	USTAWA z dnia 16 kwietnia 2004 r.o ochronie przyrody - (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880)
	USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r.  Prawo ochrony środowiska - (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627)
	USTAWA z dnia  21 listopada 2003 r. Prawo budowlane - (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, oz. 2016)
	ROZPORZĄDZENIE Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690)
	USTAWA z 6 maja 1981 r.o pracowniczych ogrodach działkowych - (Dz. U. z 1996 r. Nr 85, poz 390)
	ROZPORZĄDZENIE Ministra Środowiska z dnia 27 lutego 2002 r.w sprawie w sprawie zezwoleń na przewożenie przez granicę państwa określonych roślin i zwierzą - (Dz. U.  z 2002 r. Nr 39, poz.357)

Stosowanie prawa o dostępie do informacji o środowisku w praktyce - czyli jak skutecznie dochodzić należnych praw (PDF) - uwaga, prawo o dostępie do informacji o środowisku zostało włączone do ustawy Prawo ochrony środowiska.